LGS’de Kaç Tercih Hakkı Var 2024? Bir Eğitim Sistemi Eleştirisi
LGS 2024’te kaç tercih hakkı olduğunu soranlar için cevabın pek de basit olmadığını söylemek gerek. 5, 10, 15 ya da belki 20… Bu kadar tercihe sahip olmak gerçekten bir fırsat mı yoksa öğrencilerin geleceğini daha da karmaşık hale getiren bir tuzak mı?
Her yıl, LGS ile liselere yerleşmeye çalışan binlerce öğrenci ve aile, tercihlerin sıralandığı bir kaosun içinde kayboluyor. Eğitim sistemi her ne kadar öğrencilere fırsatlar sunduğunu söylese de, ne yazık ki çoğu zaman bu fırsatlar, birer yanılsamadan ibaret oluyor. Peki, LGS’de bu yıl kaç tercih hakkı var ve bu sistemin gerçekte neyi çözmeye çalıştığını düşündüğümüzde ne kadar etkili? Gelin, bu konuyu derinlemesine inceleyelim.
LGS Tercih Hakkı: Bir İhtiyaç mı, Yoksa Eğitimdeki Kaosu Görmezden Gelme Çabası mı?
2024 LGS’de öğrencilere 25 tercih hakkı tanınacak. İlk bakışta bu, daha fazla seçeneğin olduğu bir fırsat olarak algılanabilir. Ancak mesele, sadece tercih sayısı ile sınırlı değil. Bu kadar tercih hakkı, öğrencileri daha fazla tercih yapmak zorunda bırakıyor. Seçenekler çoğaldıkça, öğrencilerin doğru kararı verme yükü artıyor. 25 tercih yapmak ne kadar anlamlı? Gerçekten 25 seçenek arasında seçim yapmak bir fırsat mı, yoksa öğrenciyi çıkmaza sokan bir zorlama mı?
Eğitimdeki en büyük sorunlardan biri, öğrencilerin aslında ne istediklerini bilmeden seçim yapmak zorunda kalmaları. LGS, bu noktada ciddi bir belirsizlik yaratıyor. Bir yanda öğrenci, hangi okula yerleşebileceğiyle ilgili korkular yaşarken, diğer tarafta 25 okul arasında karar verme baskısı altında kalıyor. Bu kadar tercih hakkı verildiğinde öğrenciler kendi isteklerinden ziyade, “ne olursa olsun bir okul tutturabilme” çabası içinde oluyorlar. Sonuçta, gerçekten istedikleri okulda okuma olasılıkları azalırken, belki de başka bir şehre yerleşmek zorunda kalıyorlar.
LGS Tercih Sistemi: Duygusal ve Psikolojik Yük
Öğrencilerin, “hangi okula yerleşeceğim” sorusuyla yıllarca boğulmaları, sadece akademik başarılarıyla değil, aynı zamanda psikolojik dayanıklılıklarıyla da doğrudan ilişkili. Ancak, sistemin sunduğu 25 tercih, öğrencinin bu yükü hafifletmek yerine artıran bir etkiye sahip. Onlarca okul arasında seçim yapmak, bir yandan öğrencilerin kişisel tercihlerinin göz ardı edilmesine yol açarken, diğer yandan yoğun bir stres yaratıyor.
LGS’de 25 tercih hakkı tanınmasının diğer bir tehlikesi de, tercihler sırasında öğrencilerin ya da ailelerin bazen en düşük puanlı okullara bile yerleşebilmek için hırsla başvurması. Bu, nitelikli okullara yerleşemeyen öğrencilerin, daha düşük kaliteli okullara yerleşmek zorunda kalmasına neden oluyor. Sonuçta, “tercih hakkı” adı altında verilen bu imkan, bir fırsat olmaktan çıkıyor ve bir nevi zorunluluğa dönüşüyor. Ne yazık ki eğitimdeki eşitsizlikler, bu tercihlerle daha da pekişiyor.
Sonsuz Tercih, Kısıtlı Fırsatlar: Sistem Gerçekten Adil mi?
25 tercih hakkı öğrenciler için her ne kadar bir fırsat gibi gözükse de, eğitimdeki fırsat eşitsizlikleri nedeniyle sistem adaletsizliğin daha da derinleşmesine neden oluyor. Kendisini, “en iyi okullarda yer almak” zorunda hisseden bir öğrenci, elindeki tüm tercih haklarını kullanarak belki de çok düşük puanlarla bir okula yerleşiyor. Bu, uzun vadede o öğrencinin gelişimini engelleyen, ona fırsatlar sunmayan bir duruma yol açıyor.
Peki, eğitimde gerçek fırsatlar yaratmak için kaç tercih yeterli? 25 mi? 50 mi? Yoksa her öğrenciye sadece bir okul mu sunulmalı, çünkü öğrenciler bu şekilde sınavdan sonra ne yapacaklarını bilmedikleri okullarla baş başa bırakılıyor?
LGS, bu soruya yanıt veremiyor. Çünkü bu, çok basit bir sorunun karmaşık bir hale getirilmesidir. Tercih sayısının artırılması, eğitimin kalitesini arttırmıyor, sadece daha fazla kafa karışıklığı yaratıyor. Eğitimde gerçek bir iyileşme için, öğrencilere daha özgür ve kendilerini ifade edebilecekleri bir sistem sağlanmalı.
Sonuç: Eğitimdeki Temel Sorunlar Üzerine Bir Kez Daha Düşünmek Gerek
LGS’deki 25 tercih hakkı, bir taraftan daha fazla fırsat gibi görünse de, diğer taraftan öğrenciyi eğitim sisteminin içine daha da fazla hapseden bir tuzak haline geliyor. Eğer öğrencilere gerçekten daha iyi bir eğitim fırsatı sunulmak isteniyorsa, sistemin köklü bir şekilde değiştirilmesi gerektiği kesin. Bu kadar çok tercihe sahip olmak, eğitimin kalitesini arttırmaktan çok, öğrencilerin üzerinde ağır bir psikolojik yük oluşturuyor.