Ses ve Hikaye Yazılar

Kuşlar Omnivor mu? Kanatların Arasındaki Hayat Dersi Bazı sorular vardır ki ilk bakışta bilimsel bir merak gibi görünür ama derinlerine indiğimizde hayatın ta kendisini anlatır. “Kuşlar omnivor mu?” sorusu da onlardan biri… Bugün sana sadece bu sorunun cevabını değil, doğanın bize anlattığı bir hikâyeyi de paylaşmak istiyorum. Çünkü bazen bir kuşun ne yediği, bizim kim olduğumuzu anlamamıza yardım eder. Bir Bahçede Başlayan Dostluk Şehrin karmaşasından uzakta, küçük bir köy evinin bahçesinde yaşayan Arda, sabahları kahvesini yudumlarken hep aynı ağaca konan serçeyi izlerdi. O kadar narin, o kadar huzurlu görünürdü ki, Arda’nın gününün en güzel anı onunla geçen birkaç dakikaydı. Bir…

Kaşık Oyunu En Çok Hangi İlde Oynanır? Bilimsel Bir Merakın İzinde Geleneksel halk kültürünün büyüleyici dünyasında gezinirken, bazen en sıradan gibi görünen unsurlar bile derin bir tarihî ve sosyolojik anlam taşır. İşte bu yazı da tam olarak böyle bir meraktan doğdu: Kaşık oyunu en çok hangi ilde oynanır? Bu sorunun peşine düşerken yalnızca kültürel bir öğeyi değil, aynı zamanda coğrafyanın, tarihin ve toplumun etkileşimini de anlamaya çalışacağız. Hazırsanız, halk biliminin ritmini taşıyan bu yolculuğa birlikte çıkalım. Kaşık Oyununun Kökenine Bilimsel Bir Bakış Bir Ritüelden Halk Dansına Evrim Kaşık oyunu, Anadolu kültürünün en karakteristik halk danslarından biridir. Adını, dansçılar tarafından ellerde…

Kaynaştırma Öğrencileri Nasıl Tespit Edilir? Farklı Yaklaşımlar ve Bakış Açıları Edebiyatın derinliklerinde, dilin kurallarıyla oynamak, insanları farklı bakış açılarına itmek gerçekten ilginç. Bugün, kaynaştırma konusuna farklı açılardan bakacağız ve özellikle bu konuda eğitim alan öğrencilerin tespit edilmesi üzerine biraz kafa yoracağız. Kaynaştırma, kelimelerin birleşmesiyle oluşan bir dil bilgisi olayıdır, ama bu konuyu öğrenciler bazında düşündüğümüzde, farklı yaklaşımlar ortaya çıkıyor. Kimilerine göre dilin doğru kullanımı stratejik bir mesele iken, kimilerine göre toplumsal ve duygusal etkiler daha baskın. Gelin, bu iki bakış açısını derinlemesine inceleyelim. Kaynaştırma Öğrencilerini Tespit Etmenin Yolları Kaynaştırma, öğrenciler tarafından öğrenildiğinde genellikle belirli bir seviyeye kadar başarılı bir şekilde…

Kaya Balıkları Nelerdir? – Farklı Yaklaşımlarla İncelenmesi Merhaba sevgili okurlar! Bugün sizlerle çok ilginç bir konuyu ele alacağız: Kaya balıkları. Hemen birçoğumuzun, bu balıkları genellikle denizlerde kayaların arasında saklanırken veya kayaların etrafında dolaşırken gördüğüne eminiz. Ancak kaya balıkları yalnızca fiziksel olarak kayalarla ilişkilendirilmekle kalmaz, aynı zamanda beslenme alışkanlıkları, davranışları ve ekolojik rolleri ile de hayli ilginç canlılardır. Şimdi bu balıklara biraz daha derinlemesine bakacağız, ama her iki bakış açısını da göz önünde bulundurarak… Bir taraftan erkeklerin veri odaklı yaklaşımını, diğer taraftan ise kadınların duygusal ve toplumsal etkiler üzerinden balıklara bakışını inceleyeceğiz. Kaya Balıkları: Fiziksel Özellikler ve Davranışları Kaya balıkları, genellikle…

“Katırtırnağı ne zaman açar?” Yanlış soruyu sormayı bırakalım Şunu en baştan söyleyeyim: “Katırtırnağı ne zaman açar?” diye tek bir tarih arayan herkes, arama motorlarının şekerli cevaplarına kanıyor. Neden mi? Çünkü “katırtırnağı” tek bir bitki değil; aynı ortak ad altında farklı türler toplanıyor. Hepsine tek bir ay biçmek, meteorolojiye “yılda bir defa yağmur yağar” demek kadar yüzeysel. Bu, bahçıvanı da doğayı da yanıltıyor. Hadi biraz rahatsız olalım: neden hâlâ ortak adlara körü körüne güveniyoruz? Kısa cevap: Türkiye’de “katırtırnağı” dendiğinde birden fazla tür (özellikle Spartium junceum, Ononis spinosa, yer yer Genista ve Cytisus türleri) kastedilebilir. Akdeniz–Ege kıyılarında nisan–haziran, iç ve yüksek kesimlerde…

İbranice: Bir Dilin Ötesinde, Bir Kültürün Sesi Bir antropolog olarak kültürlerin derinliklerine inmeyi ve onları anlamaya çalışmayı her zaman büyüleyici bulmuşumdur. Her dil, bir topluluğun tarihini, değerlerini ve kimliğini şekillendiren, sadece kelimelerden ibaret olmayan bir kültürel mirastır. Dil, insanlığın bir arada yaşama biçimini, inançlarını, ritüellerini ve kimliklerini ortaya koyan en güçlü araçlardan biridir. İşte bu bakış açısıyla İbranice’yi incelediğimizde, sadece bir dil değil, bir halkın binlerce yıl boyunca geliştirdiği kültür, değerler ve ritüellerin bir yansımasını görürüz. İbranice, insanlık tarihinin en eski ve en güçlü dillerinden biri olarak, aynı zamanda bir topluluğun varlık mücadelesinin, inançlarının ve kimliğinin dilidir. İbranice: Antik Bir…

Sıla Şahin Kimdir, Kaç Yaşında? Bir Kadının Hikâyesi Üzerinden Toplumsal Dönüşümün İzleri Bir Tarihçinin Gözünden: Geçmişin Gölgesinde, Bugünün Işığında Tarihi anlamak, yalnızca geçmişte olup biteni bilmek değil; bugünü anlamlandırmak için geçmişin aynasına bakmaktır. Bu yazıda, Sıla Şahin adını sadece bir birey olarak değil, toplumsal dönüşümün, kimlik arayışının ve kadın özgürlüğünün modern bir sembolü olarak ele alacağız. Her tarihçi bilir ki, bireylerin hikâyeleri toplumların nabzını tutar. Bir kadının yaşadığı dönüşüm, çoğu zaman bir çağın kültürel kırılma noktalarını görünür kılar. İşte Sıla Şahin’in hikâyesi, tam da bu kesişim noktasında duruyor: Doğu kökenli bir kadının Batı’da kendini ifade etme mücadelesi, geçmişle bugün arasında…

Kargı nerede kullanılır? Doğadan çıkan iki anlamın peşinde Mahallemde rüzgâr esti mi, avludaki uzun kamışlar bir orkestra gibi hışırdar; dedem onlara “kargı” derdi. Aynı kelimeyi tarihten okurken bu kez bir savaş silahı, yani uzun bir mızrak çıkar karşımıza. Kargı—hem su kenarlarında yükselen esnek bir bitki, hem de meydan savaşlarının keskin gölgesi. İşte bu yazıda, “kargı nerede kullanılır?” sorusunu iki kolundan tutup geçmişe, bugüne ve yarına uzanan bir yolculuğa çıkarıyoruz. Kargı nedir? İki kökten iki kullanım Türkçede “kargı”, bağlama göre iki şeyi anlatır: (1) Tarih boyunca avcılık ve savaşta kullanılan uzun saplı mızrak; (2) Halk arasında “kargı kamışı” diye bilinen, başta…

Perverde Ne Anlama Gelir? Antropolojik Bir Perspektifle İnceleme Kültürlerin Çeşitliliği ve Anlamların Derinliği: Bir Antropoloğun Bakışı Antropoloji, insan kültürlerini ve onların tarihsel, toplumsal yapıları üzerindeki etkilerini anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Her toplum, kendine özgü dil, ritüel, sembol ve kimlikler aracılığıyla dünyayı anlamlandırır ve kültürel kodlarını oluşturur. Bugün, kültürler arasındaki farklılıkları keşfederken, bir kelimenin ya da ifadenin derinlemesine incelenmesi, bize sadece dilin ötesinde bir anlam dünyası sunar. Bu yazıda, bu bakış açısıyla “perverde” kelimesine odaklanacağız. Perverde, özellikle Orta Doğu kültürlerinde ve özellikle de Türkçede sıkça duyduğumuz bir terim olmasına rağmen, anlamı ve kökeni derinlemesine incelenmesi gereken bir kavramdır. Peki, perverde…

Hünkar Restaurant Sahibi Kim? Osmanlı Mutfağının İzinde: Hünkar Lokantası’nın Kuruluşu İstanbul’un Fatih ilçesinde 1950 yılında kurulan Hünkar Lokantası, Osmanlı saray mutfağının geleneklerini modern bir dokunuşla sunarak gastronomi dünyasında kendine sağlam bir yer edinmiştir. Restoranın kurucusu Talip Ügümü, 17 yaşında Erzurum’da başladığı mutfak serüvenine, İstanbul’un ünlü restoranlarında çalışarak devam etmiş ve nihayetinde kendi işini kurma kararı almıştır. Hünkar Lokantası’nı açarken, ismini Osmanlıca “hünkar” kelimesinden alarak, sultanın beğeneceği lezzetleri sunmayı hedeflemiştir. [1] Üçüncü Kuşak: Feridun Ügümü Talip Ügümü’nün oğlu Feridun Ügümü, babasından aldığı eğitimle mutfak sanatlarını daha da ileriye taşımıştır. Küçük yaşlardan itibaren mutfakta yetişen Feridun Ügümü, geleneksel tarifleri modernize ederek sunumlarıyla…